PKP S.A. powstała 1 stycznia 2001 r. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Jej jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Spółka pełni dominującą rolę w Grupie PKP.
Grupę PKP tworzą: PKP S.A. spółka dominująca oraz spółki operatorskie obsługujące rynki: przewozów pasażerskich ( PKP Intercity Sp. z o. o., PKP Przewozy Regionalne Sp. z o. o., PKP Szybka Kolej Miejska Sp. z o. o., PKP Warszawska Kolej Dojazdowa Sp. z o. o. ), przewozów towarowych ( PKP Cargo S.A., PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o. o. ) oraz spółki związane z infrastrukturą kolejową ( PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., PKP Energetyka Sp. z o. o., Telekomunikacja Kolejowa Sp. z o. o., PKP Informatyka Sp. z o.o.).
Średnia prędkość (na podstawie odległości i czasów z rozkładu jazdy) pociągów PKP PR wynosiła na koniec 2006 - 36 km/h (nieco mniej niż maksymalna prędkość z jaką może biec sprinter).